Wat is een HEMS? Slim energiebeheer thuis uitgelegd
Een HEMS stuurt het energieverbruik in je woning automatisch aan. Zo werkt het en dit levert het op.
Kort antwoord
Een HEMS (Home Energy Management System) is een systeem dat het energieverbruik in huis meet en automatisch stuurt. Het verschuift verbruik naar momenten met veel zon of lage stroomprijzen en verdeelt vermogen over batterij, laadpaal en warmtepomp.
Wat is een HEMS?
HEMS staat voor Home Energy Management System, in het Nederlands een thuis-energiemanagementsysteem. Het is de laag software en hardware die het energieverbruik in je woning meet, voorspelt en automatisch bijstuurt. Waar een energie-app alleen laat zien wat er gebeurt, neemt een HEMS beslissingen: nu de batterij laden, de auto pas vannacht opladen, of de warmtepomp een uur eerder laten draaien.
Hoe werkt een HEMS in de praktijk?
Een HEMS combineert drie dingen:
- Meten. Via de P1-poort van je slimme meter, en soms via extra meters per groep, ziet het systeem elke seconde hoeveel stroom je afneemt of teruglevert.
- Voorspellen. Op basis van weersverwachting, jouw verbruikspatroon en de uurprijzen van een dynamisch contract maakt het systeem een planning voor de komende uren.
- Sturen. Het systeem stuurt aangesloten apparaten aan: een thuisbatterij, een laadpaal, een warmtepomp of losse schakelaars.
Wat levert het op?
De besparing komt uit drie hoeken. Ten eerste een hoger eigen verbruik van je zonnestroom, doordat verbruik naar de middag verschuift. Ten tweede het verschil tussen goedkope en dure uren bij een dynamisch contract. Ten derde het voorkomen van piekbelasting, wat vooral telt als je een laadpaal en een warmtepomp op dezelfde aansluiting hebt.
Hoeveel dat precies oplevert hangt sterk af van jouw situatie: verbruik, opwek, contractvorm en welke apparaten je hebt. Wie alleen zonnepanelen heeft en een vast contract merkt weinig; wie een batterij, laadpaal en dynamisch contract combineert, merkt het meest.
Welke soorten systemen zijn er?
Grofweg drie smaken:
- Merkgebonden systemen. De HEMS zit in het ecosysteem van je omvormer of batterij, bijvoorbeeld bij SolarEdge, Enphase of SMA. Sterk als je hardware van dat merk hebt.
- Systemen van je energieleverancier. De sturing zit in de app van de leverancier en werkt samen met een dynamisch contract.
- Merkonafhankelijke systemen. Losse platforms die apparaten van verschillende merken combineren, zoals Smappee of platforms die installateurs onder eigen merk aanbieden.
Waar begin je?
Begin met inzicht. Een eenvoudige P1-meter kost weinig en laat zien waar je verbruik vandaan komt. Pas daarna is de vraag welke sturing zinvol is, en dat volgt uit welke apparaten je hebt of binnenkort aanschaft.
Veelgestelde vragen
- Heb ik een slimme meter nodig voor een HEMS?
- Vrijwel altijd wel. De meeste systemen lezen via de P1-poort van de slimme meter live uit hoeveel je afneemt en teruglevert.
- Is een HEMS hetzelfde als een energie-app?
- Nee. Een energie-app laat vooral zien wat je verbruikt. Een HEMS grijpt ook echt in door apparaten aan of uit te sturen.
- Werkt een HEMS zonder zonnepanelen?
- Ja, maar het rendement is lager. Zonder eigen opwek stuurt een HEMS vooral op lage uurprijzen van een dynamisch contract.